Een Belgisch bedrijf kan een Peppol-factuur ontvangen en ze toch met de hand boeken. Het bestand komt binnen met de leverancier, de lijnen en de btw al gestructureerd. Iemand opent een viewer, plakt de lijnen in een rekenblad, vraagt een verantwoordelijke per e-mail om akkoord, en de externe boekhouder tikt de boeking nog eens in. Peppol facturen automatiseren is dat latere werk: intake, codering, goedkeuring en een boeking die de rekeningen kunnen volgen. Dit is een werkgids voor financiële verantwoordelijken in België, geen fiscaal advies over één onderneming.
Wat de verplichting van 2026 al eist
Sinds 1 januari 2026 is gestructureerde elektronische facturatie verplicht voor bijna alle handelingen tussen Belgische btw-plichtige ondernemingen. Leveringen aan particulieren vallen erbuiten. Facturatie aan overheden volgt een apart regime. Een factuur binnen het toepassingsgebied die vanaf die datum wordt opgesteld, uitgereikt of verzonden, moet gestructureerd zijn, of de handeling zelf nu vóór of na 1 januari plaatsvond. De nota over de startdatum en de B2B-FAQ zijn de referenties.
In principe gebruikt de factuur Peppol BIS en reist ze over het Peppol-netwerk. Het bedrijf heeft dus gekoppelde software nodig om ze te verzenden, te ontvangen en te verwerken. Een ander formaat is alleen toegestaan als beide partijen akkoord zijn en het formaat nog aan de Europese norm voldoet. Een klant kan zijn eigen portaal niet opleggen zonder uitdrukkelijke toestemming. Een meegestuurde pdf vervangt de gestructureerde factuur niet. De FAQ over elektronische facturatie en de B2B-FAQ leggen dat vast.
De FOD Financiën tolereerde de eerste drie maanden van 2026 voor inbreuken die eigen zijn aan de nieuwe plicht, en alleen wanneer de onderneming tijdige, redelijke stappen kon aantonen. De FOD preciseerde dat dit geen algemeen uitstel was. Een smaller venster voor self-billing, wanneer de software die facturen nog niet kon verzenden of ontvangen en de leverancier ze nog aan het bouwen was, liep tot 30 juni 2026. Beide vensters zijn gesloten. De tolerantienota en vraag 23 van de B2B-FAQ leggen de voorwaarden vast.
Wie niet over de technische middelen beschikt om een gestructureerde elektronische factuur uit te reiken en te ontvangen, riskeert een boete van € 1.500, daarna € 3.000 en daarna € 5.000. Een latere inbreuk telt alleen als tweede of volgende inbreuk als de administratie ze vaststelt ten vroegste drie maanden na de vorige inbreuk die tot een boete leidde. Boetes voor een ontbrekende, laattijdige of onvolledige factuur blijven gelden. Btw aftrekken op een aankoop binnen het toepassingsgebied vereist in het algemeen de gestructureerde factuur, met een nauwe uitzondering wanneer de materiële voorwaarden vervuld zijn. Een afnemer die de factuur niet kan ontvangen, kan die boete toch oplopen. De FAQ over de sancties vermeldt de bedragen.
Wat het ontwerp van 2028 zou toevoegen
Op 27 oktober 2026 stuurde de regering het Parlement een wetsontwerp voor bijna-realtime btw-e-reporting vanaf 1 januari 2028. De fiscale alert van EY België van 5 november 2026 vat de tekst samen. De tekst is niet van kracht. Een koninklijk besluit moet de operationele termijn, de precieze gegevens en de verzendwijze nog vastleggen.
Voor belastingplichtigen binnen de nieuwe plicht zou de jaarlijkse klantenlisting een melding per handeling worden. De periodieke btw-aangifte blijft. Leverancier en klant sturen in het algemeen elk de verplichte gegevens uit de gestructureerde factuur, of uit een gelijkwaardig gestructureerd document. Het ontwerp begrenst die termijn op vijf kalenderdagen, behalve bij overmacht die de Koning aanwijst, en EY zegt dat vijf dagen niet in elk geval de termijn is. De verzending zou via Peppol lopen. De administratie plant geen aparte API.
De melding vertrekt vaak vóór de controle die EY business validation noemt, en een melding betekent niet dat de ontvanger de factuur aanvaardt. Een correctie vertrekt op een correctiedocument. Een verschil tussen beide partijen is op zich geen onregelmatigheid en geen automatische btw-rechtzetting, al kan het tot verdere controles leiden.
De toepassingsgebieden verschillen. Een Belgische leverancier kan een in aanmerking komende verkoop moeten melden aan een niet in België gevestigde klant met een Belgisch btw-nummer, ook wanneer geen gestructureerde factuur verplicht is. Niet-gevestigde belastingplichtigen zouden zelf niet onder verplichte e-reporting vallen. Zij zouden de jaarlijkse listing in het algemeen behouden tot en met 30 juni 2030, tenzij zij voor dat volledige toepassingsgebied kiezen. De listing voor 2027 zou nog verschuldigd zijn tegen 31 maart 2028. Een factuur van € 250 of minder zou toch gemeld worden.
Waarom is een conforme inbox nog handwerk?
De regels van 2026 eisen de middelen om een gestructureerde factuur uit te reiken en te ontvangen. Ze kiezen geen kostenplaats, aanvaarden geen prijs en boeken de post niet die de boekhouder gebruikt. Veel Belgische kmo’s hebben Peppol nu in het pakket dat hun boekhouder koos. De zaakvoerder in Brussel keurt een afwijking nog per e-mail goed, en de boekhouder wacht nog op een pdf omdat de analytische rekeningen elders leven. De lijntekst komt in het Frans, het Nederlands of allebei binnen, en een leverancierscode zet die zin niet om in het rekeningenstelsel van de koper.
Als het ontwerp van 2028 in deze vorm wordt aangenomen, zijn het ontvangen bestand en de goedgekeurde boeking met opzet twee verschillende toestanden. De administratie kan de gegevens al hebben vóór de budgetverantwoordelijke de lijn heeft aanvaard. De XML bewaren is een conforme leiding en een ongedocumenteerde beslissing.
De case over factuurautomatisering in finance volgt dezelfde vorm vanuit e-mailbijlagen en gescande pdf’s: de pagina lezen, de bestelling afstemmen en een afwijking voor een persoon houden. Een Peppol-factuur draagt de identiteit, de lijnen, de belasting en de totalen al. Codering, de uitzondering en de boeking blijven. Een factuur opmaken vanuit een interventie ter plaatse is een andere stroom, beschreven in AI voor buitendienst van boeking tot factuur.
Van Peppol-ontvangst naar een goedgekeurde boeking
Dit pad is een illustratie voor een fictief Brussels facilitair bedrijf, geen klantresultaat. Een Belgische leverancier stuurt een Peppol-factuur met een kopersreferentie, een Franse lijn en een bedrag boven het maandbedrag van het contract.
- Intake. Het access point schrijft één record: btw-nummer, factuurnummer, datum, valuta, lijnen, belasting, bedrag, kopersreferentie en het Peppol-documentnummer. Een herhaling werkt dat record bij.
- Controles. Regels, geen model, testen een gekende leverancier, een nieuw factuurnummer, totalen die kloppen en een kopersreferentie op een open bestelling of contract. Een verplichte referentie die ontbreekt, stopt de stroom.
- Verkeerde ontvanger. Een persoon wijst een factuur af die niet voor dit bedrijf is. De officiële FAQ laat een Peppol Invoice Response met status RE toe waar die functie bestaat. Het model verstuurt ze niet.
- Codering. Een regel stelt de rekening en de Brusselse kostenplaats voor wanneer een persoon dat patroon voor deze leverancier en dit contract al heeft goedgekeurd. De Franse lijn blijft zichtbaar. Een AI-voorstel voor een nieuwe lijn moet de gebruikte facturen tonen, en een persoon bevestigt het eerste gebruik.
- Uitzondering. Voorbij de geschreven tolerantie stopt de regel. Het model mag de lijn vergelijken met het contract en de vorige factuur. De eigenaar keurt goed, vraagt een creditnota of wijst het verschil af.
- Boeking. Alleen de goedgekeurde beslissing wordt één keer geschreven, met het Peppol-documentnummer, zodat een nieuwe poging de boeking niet verdubbelt. De boekhouder ziet die boeking en de gestructureerde factuur. Betaling blijft apart. Een melding is geen opdracht om te betalen.
Houd drie toestanden bij: ontvangen, beslist en geboekt. Een afwijzing hangt nog af van het correctiedocument van de leverancier.
Waar een persoon nog beslist
Regels ruimen de herhalingen op. Een persoon blijft verantwoordelijk voor een nieuwe leverancier, gewijzigde identiteitsgegevens, een ontbrekende of afwijkende bestelling, een bedrag buiten de geschreven tolerantie, en een onduidelijke btw-categorie, met inbegrip van verlegging en gemengd gebruik. Alles boven de eigen drempel van het bedrijf wacht, ook wanneer de afstemming zuiver is. Self-billing vraagt nog altijd een voorafgaande afspraak en een aanvaardingsstap door de leverancier. Laat een model dat niet aanvaarden omdat het bestand gelezen werd.
AI kan een Franse of Nederlandse lijn lezen, een codering voorstellen en de nota voor de goedkeurder opstellen. Ze mag niet boeken, een leveranciersfiche wijzigen, een betaling vrijgeven of de administratie zeggen dat de factuur aanvaard is. Lage zekerheid, een nieuw patroon en elk conflict met het contract gaan naar een genoemde eigenaar, met een termijn zodat de wachtrij niet een heel weekend blijft liggen.
Meet de stroom voor u hem uitbreidt
Tel één leveranciersgroep af tegen haar eigen basislijn voor u de regels uitbreidt:
- uren van Peppol-ontvangst tot een goedgekeurde boeking, als mediaan en als trage staart;
- het aandeel facturen binnen het toepassingsgebied dat geboekt wordt zonder de gestructureerde velden over te typen;
- het aandeel voorgestelde coderingen dat ongewijzigd blijft, voor gekende patronen en voor nieuwe;
- uitzonderingen per oorzaak: onbekende leverancier, ontbrekende referentie, prijs of hoeveelheid, belastingcategorie, duplicaat;
- facturen die nog wachten voorbij de goedkeuringstermijn die het bedrijf vastlegde;
- dubbele boekingen, en correcties nadat de boeking werd doorgevoerd.
Publiceer geen besparing op basis van een handvol facturen, en behandel een schoon testbestand niet als de echte uitzonderingsgraad. Als het ontwerp verdergaat, controleer dan of de te melden gegevens overeenkomen met het ontvangen bestand en of een correctie zowel het grootboek als de melding bereikt.
Boek een audit van de facturenstroom
Begin met een kaart, niet met een nieuwe inbox. Een audit van de facturenstroom volgt één leveranciersfamilie van Peppol-ontvangst tot de boeking: waar het bestand landt, wie het codeert, welke afwijkingen stoppen, wie goedkeurt, en hoe de boeking het pakket en de externe boekhouder bereikt. Het werk van Intyb rond operationele workflows met Belgische bedrijven vertrekt daar. Boek een audit van de facturenstroom en neem het access point, de goedkeuringsregels en het boekhoudpakket mee dat u al gebruikt.
Belangrijkste punten
- Een persoon codeert, keurt goed en boekt de gestructureerde factuur nog.
- Het ontwerp van oktober 2026 is geen wet, en een melding is geen aanvaarding.
- Meet één leveranciersgroep voor u de regels uitbreidt.
